Rehber
Fındık Hasadı Nasıl Yapılır? Daldan ve Yerden Toplama
Kısa Cevap
Fındık hasadı geleneksel olarak Ağustos ayında yapılır. Bahçenin eğimine, zemin yapısına ve ürünün olgunlaşma hızına göre iki ana yöntem kullanılır: Dallar hafifçe çekilerek fındıkların tek tek "daldan toplanması" veya tamamen olgunlaşıp çotanağından ayrılarak toprağa düşmesi beklendikten sonra "yerden toplanması".
Hasat Zamanının Geldiği Nasıl Anlaşılır?
Fındık hasadı sabır işidir. Fındığın kalitesini belirleyen en önemli faktörlerden biri doğru zamanda toplanmasıdır. Erken hasat edilen fındıkların içleri tam dolmaz, buruşuk kalır ve randımanı düşer. Olgunlaşmanın belirtileri şunlardır: Fındığı saran yeşil kılıf (çotanak) sararıp kızarmaya başlar, fındık dalında kendi ekseni etrafında kolayca dönebilir hale gelir ve dallar silkelendiğinde fındıklar kendiliğinden yere dökülür. Ordu Fatsa'da bu dönem genellikle Ağustos ayının ilk veya ikinci haftasına denk gelir.
Hasat Yöntemleri: Daldan mı, Yerden mi?
Pek çok tarım kaynağında fındığın dalında tamamen kuruyup kendiliğinden yere dökülmesini beklemenin ve "yerden toplamanın" en ideal yöntem olduğu söylenir. Bu doğrudur; toprağa düşen fındık maksimum yağ ve aroma seviyesine ulaşmıştır, güneş altında kuruma süresi kısalır. Düz arazilerde, fileler yayılarak veya makineler yardımıyla yerden toplamak oldukça verimlidir.
Ancak Karadeniz coğrafyası sadece düzlüklerden ibaret değildir. Ordu Fatsa'daki Güney bahçemiz gibi oldukça dik, sarp yamaçlarda fındığın yere dökülmesini beklemek büyük bir risktir. Bölgede sık görülen ani Ağustos sağanakları, yere dökülen fındıkları yamaçtan aşağı derelere sürükleyebilir veya ıslak toprakta uzun süre kalan fındık çürümeye başlayabilir. Bu tür zorlu arazilerde Karaden insanının nesillerdir uyguladığı "daldan toplama" yöntemi devreye girer. İşçiler dalları özel "eğdirgeç" çubuklarıyla aşağı çeker ve henüz yere dökülmeden, fakat olgunlaşmış olan çotanakları sepetlere özenle sıyırarak toplarlar.
Patoz ve Kurutma Süreci
Hasat edilen fındıklar çuvallanarak düz, güneş alan harman alanlarına taşınır. Çotanak (yeşil kabuk) içerisinde toplanan fındıklar, güneşte birkaç gün bekletildikten sonra "patoz" adı verilen makinelere verilir. Patoz, fındığı yeşil kabuğundan ayırır. Ortaya çıkan kabuklu fındıklar, nem oranı %6'nın altına düşene kadar dev brandalar üzerinde, tırmıklarla sürekli karıştırılarak güneşte kurutulmaya bırakılır. Kuruma süreci tamamlandığında, fındığın kalitesi garanti altına alınmış olur ve kırma işlemi için hazır hale gelir.